Illerimizin Anlamlari..

il isimleri ve Anlamlari   Istanbul MO. 658 yilinda Megara krali Byzas tarafindan kuruldugundan bu sehre kurucusundan dolayi Bizantion adi verilmistir. Roma imparatoro Marcus Avrelius doneminde imparatorun manevi babasinin adiyla "Antion" olarak anildi. Bizans Imparatoru Konstantin bu sehri yeniden kurunca buraya kendi adini verdi. Sehre "Konstantin veya Konstanpolis" adi verildi. Araplar "Kostantiniye, Romalilar Konstantinopolis" demislerdir. Daha sonra bu ismin kisaltilmis sekli olan "Stin-polis" deyimi kullanildi. Iste Istanbul bu "Stin-Polis" sehrinden turetildi. Turkler burayi alinca Musluman sehir anlaminda "Islambol" adini verdiler. Fakat daha sonra Istanbul olarak degistirildi.   Trabzon "Trapezus" sozcugunden gelir. Anlami dortkose'dir.   Tunceli Burada bazi maden yataklarinin bulunmasindan dolayi sehre Tunceli adi verilmistir. Yani tunculkesi demektir.   Sakarya Adini sinirlari icinden gecen Sakarya nehrinden alir   Samsun Eski adi "Amisos"dur. Samsun ismi bu kelimenin halk arasindan degistirilmesidir.   Sivas Adinin nereden geldigi konusunda her hangi bir kayda rastlanmamistir.   Siirt Siirt adinin Keldani aslindan geldigi ve sehir anlamina geldigi soylenir. Diger bir ravayete gore ise Sert kelimesinin bozulmus seklidir.   Rize Kafkas kokenli bir kelime oldugu sanilmaktadir.   Ordu Eski adi "Kotyora"dir. Halk tarafindan bu isim degisIklige ugramistir.   Nigde Ilkcagda bolgede Nagdoslular adli bir kavim yasadigindan bu sehre isimlerini vermisler. Arap kaynaklari sehre "Nekide veya Nikde" demislerdir. Halk ise sehre Nigde adini vermistir.   Nevsehir Onsekizinci yuzyila kadar sehir bir koydu ve adi "Muskara" idi. Daha sonra Nevsehirli Damat Ibrahim Pasa koyunu gelistirdi ve yeni sehir anlaminda Nevsehir adini verdi.   Malatya Hititler doneminde buranin adi "Meliddu"dur. Halk tarafindan Malatya olarak degismistir.   Manisa Yunanca Magnesya'dan gelmistir. Turkler burayi alinca Manisa olarak sehrin ismini degistirdiler.   Mardin Mardin adi Suryanice'de Marde'den geldigi rivayet edilir. Romalilar "Maride" Araplar ise "Mardin" adini vermislerdir. Diger bir rivayet gore ise FORUM KURALLARINA GORE SIYASET YASAKTIRcedeki Mer-din yani erkek, yigit -gormek kelimesinden geldigi soylenmistir.   Mugla Eski adi "Mobolla"'dir. Turkler buraya daha sonra Mugla demislerdir.   Mus Bir rivayete gore suryanice'deki suyu bol anlamina glene Musa'dan diger bir rivayete gore ise Sehrin kurucusu "Muset'den gelmistir   Karaman Ilk ismi Laranda'dir. Selcuklu ve Osmanlilarda ki ismi Larende idi. Karamanogullarinin baskenti oldugundan buraya daha sonra Karaman adi verildi.   Kahramanmaras Asil adi Markasi'dir. Halk dilinde Maras olarak degismistir. Kurtulus savasinda Fransizlara karsi sehirlerini kahramanca savunduklarindan meclis tarafindan ll Subat 1922'de kahraman unvani verildi.   Kars MO: 130-127 yilinda buraya yerlesen Karsak oymagindan dolayi sehre kars adi verilmistir. Kars kelimesinin anlami ise deve ya da koyun yununden yapilan elbise veya sal kusagi anlamina gelir.   Kastamonu Sehrin eski adi "Tumana"dir. Buraya daha sonra Gas-Gas isimli bir kavim yerlesti. Iste Kastamonu Gas ve Tuman'in birlesmesinden meydana gelmistir.   Kayseri Romalilar Mazaka adli sehri alinca buraya Kaysarea adini verdiler. Yani Imparator sehri anlamina gelir. Daha sonra Kayseri olarak halk arasinda yayildi   Kirsehir Kir ve Sehir kelimesinin birlesmesinden olusmustur.   Kocaeli Orhan gazi doneminde bu bolgeyi feth eden Akcakoca isimli komutandan dolayi buraya Kocaeli denildi.   Konya Isa'dan once 47-50 ve 53 yillarinda Hiristiyan azizlerinden St. Paul burayi ziyaret etti ve sehir onemli bir dinsel merkez olarak gelisti. Bu nedenle Hiristiyanlar ona, "Isa'nin tasviri" anlamina gelen "ikonyum" adini verdiler. Abbasiler burayi alinca "Kuniye'ye" cevirdiler. Turkler bu ismi Konya olarak degistirdi.   Kutahya Frigler buraya "Katyasiyum veya Katiation" adini vermislerdir. Daha sonra yore halki buraya Kutahya demistir   Izmir Sehrin asil adi "Smyrna"dir. Izmir kelimesi smyrna'nin halk arasindaki kullanis seklidir. Homeros destanlarinda bu kent ismini Kibris Krali Kinyras'in kizi Smyra'dan alir ve tanrica Artemis Izmirli'dir. Kimi kaynaklara gore de, Izmir sehrini ilk kuran Hititler degil, Amazonlar'dir. (Hititler de buraya Navluhun adini vermislerdir.   Gaziantep Sehrin eski adi Ayintab'dir. Kelime anlami, pinarin gozu demektir. Halk bunu Antep olarak degistirmistir. Halk Kurtulus savasinda Fransizlara karsi basarili bir savas verince 6 Subat 1921'de cikartilan bir yasayla Gazi unvani verildi.   Gumushane Burada daha onceleri gumus madenleri oldugundan, bu sehre Gumushane denilmistir   Edirne Romalilar doneminde imparator Hadrianus tarafindan kuruldugu icin sehir "Hadrianopolis" dini alir. Hadrianus'un sehri anlamina gelen bu sozcuk, sonradan degsimlere ugrayarak Edirne halini aldi.   Elazig 1834 yilinda Mezra denilen yerde kuruldu.1862 yilinda buraya o siradaki padisah Abdulaziz'in onuruna "Mamuretulaziz" adi verildi. Bu ismi uzun bulan halk onu Elaziz olarak kisaltti. 1937 yilinda Elazig'a cevrildi.   Erzincan Erzincan ovasindan adini alir. Ezirgan diye halk tarafindan soylenir. Buranin eski adi Eriza'dir.   Erzurum Ardi Rum kelimesinden gelir. Yani Rum topragi demektir. Diger bir rivayete gore de Selcuklular buraya Erzen-Rum demislerdir. Erzen dari demektir. Sehir o zamanlar bir tahil ambari olarak kullanilmistir.   Eskisehir Eski adi Doylaion'dur. 1080 yilinda Turkler burayi ele gecirdi. 1175 yilinda burasini Bizans geri aldi. Kilicarslan bu sehri daha sonra geri alinca, ona "Bizim eski Sehrimiz" anlamina gelen Eski Sehir adini verdi.   Diyarbakir Bakir ulkesi anlamina gelmektedir. Bu ismin kaynagi Diyar-i Bekir'dir. Bekir'in memleketi anlamina gelir. Bunun nedeni de Bekir b. Va'il adli Arap gocebe boyunun buraya yrlesmis olmasindan kaynaklanir. Diyarbakir'in eski adi Amid veya Amed'dir. Gelen veya bizim anlamina gelir. Dede Korkut kitabinda Amid'e Hamid de denilmistir.   Denizli Deniz-ili kelimelerinin birlesmesinden olusmustur. Il eski Turkce'de ulke, memleket anlamina gelir. Yani deniz memleketi denilir.Bir diger rivayete gore de kelimenin asli domuz-ili'dir. Bu da bolgede domuz coklugundan kaynaklanmaktadir.   Canakkale Marmara ve Ege denizlerini birlestiren Bogaz'daki sehir ve kasabalarin en buyugu ve il merkezidir. Bogazin dogu kiyisinda ve en dar yerinde kurulmustur. Burada denizini sekli tipki bir canagi andirir. Bugunku ismini buradan alir.   Cankiri Ilkcagda "Gangra" kalesinin eteginde kuruldu. Ismini Gangra kalesinden alan Cankiri'ya yakin zamana kadar Cangiri ve Cengiri deniliyordu.   Corum Rivayete gore Cogurum kelimesinden turetilmistir. Bu da bolgede zamaninda Rumlarin cogunlugu olusturmasindan kaynaklanmaktadir.   Bursa Eski caglardaki Bitinya bolgesinin baskentidir. Buraya kurucusu Bitinya krali Prusias'in adi verildi. (MO:ll.yuzyil)   Burdur Eski adi Askaniya'dir. Ismini yaninda kurulmus oldugu Burdur golunden alir.   Bolu Onceleri Bithynion Romalilar doneminde ise Claudiopolis adi verildi. Turkler burayi alinca Claudiopolis sozcugunu kisaltip sadece polis dediler. Daha sonra bu da halk dilinde degiserek Bolu oldu.   Bitlis Kimi tarihcilere gore, "Bages" ya da "Pagis" sozcuklerinden turemistir. Kimilerine gore de Buyuk Iskender'in komutani "Lis" ya da "Badlis" burada bir kale kurmus. Bitlis sozcugu bu komutanin isminden kaynaklaniyormus.   Bingol Buradaki bir cok gollerden dolayi bu isim kendisine verildi.   Bilecik Bizanslilar doneminde burada Bilekoma adli bir kale vardi. Osman bey burayi alinca bu adi Bilecik olarak adini verdi.   Bayburt Eldeki kaynaklara gore kasabanin ortacagdaki adi "Paypert" ya da "Pepert" idi. Bayburt adi buradan gelmektedir.   Balikesir Sehrin adinin eski hisar anlamina gelen Paleokastio'dan turedigi sanilmaktadir. Halk arasinda dolasan bir soylentiye gore de bali cok anlamina gelir. Cunku Kesir Arapca'da cok anlamina gelmektedir   Agri Ismi sinirlari icindeki "Ararat" dagindan alir. Cok eski caglarda yeryuzu korkunc bir su baskininina ugradi.(Nuh Tufani) Nuh peygamber butun canilardan bir cifti alarak bir gemiye bindirdi. Gemi Cudi (Islam kaynaklarina gore) (Hristiyan kaynaklarina gore de Ararat - Agri) dagina kondu. Ararat, once aran sonra da Agri adini aldi.   Aksaray Selcuklu Sultani Izzettin Kilicarslan, sehirde cami, medrese, kumbetler ve buyuk ve beyaz bir saray yaptirdi. Selir "Aksaray" adini iste bu beyaz saraydan aldi.   Amasya Amasya sehrini tarihci Strabon'a gore Amazon karali Amasis kurdu ve ona Amasis kenti anlamina gelen "Amasesia" ismini verdi.   Aydin Ilk olarak Argoslar tarafindan kuruldu. Anadolu beylerinden Aydinoglu Mehmet bey'den aldi. Aydin, Mehmet beyin babasinin ismidir.   Artvin Iskitler tarafindan kuruldu. Artvin sozu iskitce'dir.   Antalya MO ll.ci yuzyilda Bergama karali Attalos ll tarafindan kuruldu. Sehir onceleri ismini kurucusundan aldi ve Attaleia adiyla anildi. Daha sonra bu isim Adalia, Antalia ve en son Antalya sekline donustu.   Ankara Islam kaynaklarinda Ankara'nin adi Enguru olarak gecer. Kimilerine gore Ankara sozu Farsca "Uzum" anlamina gelen Engur'den, ya da Yunanca'da Koruk anlamina gelen"Aguirada'dan turemistir. Bazilarina Hint-Avrupa dillerindeki "Egmek" anlamina gelen Ank ya da Sankskritce de; "Kivrinti",, anlamina gelen ankaba'dan veya Latince'den cengel anlamina gelen uncus'dan turedigi ileri surulmektedir. Frig dilinde Ank "engebeli, karisIk arazi anlamina gelir." Sehrin diger isimleri; Ankyra, Ankura, Ankuria, Angur, Engurlu, Enguruye, Angare, Angera, Ancora, Ancora ve son olarak Ankara seklini almistir.   Antakya MO 300 yillarinda Makedonya Krali Seleukoz bu yorede Antakya'yi kurdu ve sehre babasinin ismi olan Antiokhia adini verdi. Zamanla buyuyen kent, baskent halini aldi.   Afyonkarahisar Afyon turkulerinde sIk sIk "Hisar" sozcugu gecer. "Hisarin bedenleri cevirin gidenleri" Bu hisar sozcugunun Afyon turkulerinde sIk sIk yinelenmesi nedensiz degildir. Eski adi Akroenos olan sehri Selcuklular uzun suren bir kusatmadan sonra ele gecirdiler. "Hisar" kusatma anlamina gelir. Acilarla elde edilen yere "Karahisar" dediler ve orada, kara taslardan bir kale kurdular. Onaltinci yuzyilda bolgede afyon yetistirlmeye baslayinca, Karahisar'in basina bir de Afyon eklendi ve sehir "Afyonkarahisar" adini aldi.   Adapazari Bu ilimize Adapazarlilar kasaca Ada der. Cunku Sakarya ve Cark suyu arasinda yer alan sehir, tipki bir adayi andirir. "Pazar sozune gelince: Burasi onyedinci yuzyilda yorenin Pazar yeriydi. Iste, Adapazari bu iki sozcugun "Ada" ve "Pazar" sozcuklerinin birlesmesinden olustu. Adapazari, Sakarya ilimizin merkezidir.     ... Alinti kaynagi: hericeforum;

_